Project

Wat en waarom?
In 1971 werd de Grevelingen afgesloten door de Brouwersdam als een van de Deltawerken. Daarmee werden veiligheid en bereikbaarheid in het gebied geborgd. De Grevelingen ontwikkelde zich als internationaal belangrijk natuurgebied, aantrekkelijk voor recreatie en duiksport en van belang voor visserij op schaal- en schelpdieren.

Echter, in de loop der jaren ging de waterkwaliteit achteruit. Met het verdwijnen van eb en vloed ontstond in delen van het gebied gebrek aan zuurstof. Dat zorgt voor ‘dode bodems’ waar alleen bacteriën gedijen. Zonder bodemleven ontbreekt een belangrijke schakel in de voedselketen en dat maakt het hele ecosysteem kwetsbaar.

Daar moet wat aan gebeuren. Dat is niet alleen belangrijk voor de natuur, het is ook een voorwaarde voor de verdere duurzame ontwikkeling van (water)recreatie, toerisme, visserij en de regionale economie. Doel is het creëren van een toekomstbestendig ecosysteem waar waterveiligheid,
water van een goede kwaliteit en hoogwaardige natuur goed samengaan met een krachtige economie.

Door het realiseren van een afsluitbare doorlaat in de Brouwersdam komt getij terug in de Grevelingen. Ten behoeve van de beheersbaarheid wordt slechts beperkt getij teruggebracht waardoor de veiligheid blijft gewaarborgd. In het project wordt rekening gehouden met de zeespiegelstijging als gevolg van de klimaatverandering.

Getijdencentrale
Wanneer er een doorlaat in de Brouwersdam wordt gemaakt, biedt dat ook kansen voor de combinatie met een getijdencentrale waarbij met de beweging van eb en vloed duurzame energie opgewekt wordt.

De opgedane kennis met het realiseren van beperkt getij en het opwekken van energie daarbij door middel van een getijdencentrale is een interessant exportproduct naar rivierdelta’s elders in de wereld die net als wij te maken krijgen met zeespiegelstijging.

In het najaar van 2018 is een marktconsultatie georganiseerd als vervolg op de eerdere marktconsultatie uit 2013. Meer informatie over de eerdere plannen voor een getijdencentrale kunt u hier vinden.

Samenwerking
In het werkverband Getij Grevelingen werken de ministeries van IenW, LNV en EZK samen met de provincies Zeeland en Zuid-Holland, de gemeenten Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland, Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat.

Het realiseren van een doorlaat, al dan niet in combinatie met een getijdencentrale, is niet de enige maatregel die is voorzien om de waterkwaliteit in het Grevelingenmeer en Volkerak-Zoommeer op peil te brengen. Rijkswaterstaat heeft in 2017 in opdracht van de ministeries van IenW en LNV verkend wat nodig is om alle grote wateren in Nederland ecologisch gezond en toekomstbestendig te maken. Het resultaat hiervan is een voorstel voor een pakket van maatregelen voor een meer natuurlijke dynamiek van het water en de ecologische processen die daarbij horen. Het terugbrengen van beperkt getij op de Grevelingen is een van de maatregelen uit dit pakket.

Wettelijk kader en omgeving
Met de doorlaat voldoen we aan de waterkwaliteitseisen zoals gesteld in de Waterwet. In de realisatie zal ook voldaan moeten worden aan de Natura2000 wetgeving. Het spreekt voor zich dat bij het ontwikkelen van het plan ook de belangen van alle mensen en organisaties in, op of rond de Grevelingen meegewogen worden. Er wordt onderzoek gedaan naar alle effecten aan beide kanten van de dam.

Natuur
Na de afsluiting van de Grevelingen door de Brouwersdam is veel bijzondere natuur ontstaan. Het terugbrengen van het getij zal grote gevolgen hebben voor deze natuur. Het is echter noodzakelijk om de natuur onder water te verbeteren, en uiteindelijk daarmee ook een gezonde situatie te realiseren voor de natuur boven water. Tegelijkertijd biedt het beperkt terugbrengen van het getij veel kansen voor het creëren van nieuwe (intergetijde)natuur. Door de verwachte zeespiegelstijging zal de natuur in het gebied in ieder geval veranderen.

Het streven is een goede balans te vinden tussen de natuur onder en boven water, ook in relatie tot de wetgeving. In het project wordt nauwgezet onderzocht welke specifieke eisen de Natura2000 regelgeving stelt en welke maatregelen als gevolg daarvan eventueel nodig zijn.

Zeeanemoon
Getijdencentrale